You are currently browsing the tag archive for the ‘książki’ tag.

indeks„Owa niechęć do cywilizacji kramarskiej i zracjonalizowanej pojawia się niezmiennie w każdym kraju świata (…). Nie budzi więc zdziwienia fakt, że w postawach polskich demokratów, rosyjskich słowianofilów, słowackich Szturowców, serbskich nacjonalistów i we wszystkich podobnych konstrukcjach ideologicznych odraza do miasta i spekulacji handlowo-przemysłowych łączyła się zawsze z niechęcią do Zachodu, z walką przeciwko zarazie cudzoziemszczyzny. (…) W polskim piśmiennictwie prawie nie znajdzie się obelżywych epitetów o wsi i wiejskim bytowaniu, a jeśli już, to wyjdą one spod pióra takiego moralisty jak Kraszewski  (…). Mieszczański biegun ziemskiej osi był więc w Polsce zamieszkany tylko przez fabrykantów, bankierów, kamieniczników i giełdowych spekulantów, nie przez pisarzy i krytyków kultury.”  (Jerzy Jedlicki, Proces przeciwko miastu [w:] Miasta polskie w dwusetlecie prawa o miastach, red. E. Kaltenberg-Kwiatkowska, Warszawa 1994, s. 26).

kajdanek_sub_malaZ cyklu: polecanki, dzisiaj Suburbanizacja po polsku – autorstwa – co ty ukrywać – koleżanki po fachu, Katarzyny Kajdanek. Rzecz jest świetnie wydana, porażająca chłodem okładka i papier, który uwielbiam pasują do treści. Mocna lektura, pokazująca jakie piętno odciska wyprowadzka na peryferia w biografiach mieszkańców i ich codzienności. Dobrze się to czyta i duża w tym zasługa odwagi autorki, żeby wykorzystać metody badań jakościowych. To w socjologii miasta prawdziwa rzadkość: o ile jeszcze w pracach antropologizujących – nad tożsamością, postrzeganiem przestrzeni, doświadczaniem miejsc – nie są niczym niezwykłym, o tyle w pracach podejmujących „twarde” tematy, takie jak miejska ekonomia, problemy miejskiego transportu, zmiany demograficzne, „przeobrażenia  struktur społeczno-przestrzennych” dominują metody ilościowe. Tutaj natomiast mamy twardy, „pozytywistyczny” temat, do którego w sensowny sposób zatrudniono metody jakościowe (żeby nie było tak różowo: nie mogłem tylko znaleźć nigdzie informacji o liczbie przeprowadzonych wywiadów, gdzieś rozbudowany opis metodologiczny się zapodział…).

Problem jest ciekawy: ok, ludzie wyprowadzają się powiedzmy ze Szczecina do powiedzmy gminy Dobra, Mierzyn, Kołbaskowo i conieco wiemy już o motywach i konsekwencjach takiej migracji. Ale co powoduje, że mieszkańcy np. Goleniowa czy Choszczna decydują się na wyprowadzkę na przedmieścia, można by zapytać – co to za zmiana? I o tym właśnie jest ta książka. Wyprowadzka z miast małych i średnich ma inny charakter niż podmiejska ucieczka z wielkiego miasta – nie ma tutaj, jak pisze autorka, tak silnej motywacji antymiejskiej i prowiejskiej. Ale konsekwencje mogą być podobne – te dla psychiki, dla życia rodzinnego, dla więzi społecznych, dla pogłębienia się kryzysu miast, także tych mniejszych.

Dla mnie najciekawsze są kwestie niezadowolenia i roszczeń. Mieszkańcy przedmieść (i dużych i małych miast) mają pretensje do władz gminy: najczęściej są to kwestie jakości życia i podmiejskiej infrastruktury, czasami podnoszą kwestie obywatelskości i udziału w procesach decyzyjnych. O ile jednak ruchy miejskiej w Polsce próbują przekroczyć lokalność swoich żądań i szukają porozumień (czego przykładem jest oczywiście Kongres Ruchów Miejskich), o tyle roszczenia mieszkańców przedmieść (zwłaszcza dużego miasta) nie przekładają się ani na powstanie podmiejskich ruchów społecznych ani na poszukiwania wspólnoty problemów. Może brak zakorzenienia, przewaga egoistycznych interesów wykluczają zbudowanie wspólnoty politycznej? Może mieszkańcy suburbiów skazani są na „podmiejską obojętność”?

K. Kajdanek (2012), Suburbanizacja po polsku, Nomos: Kraków >>>

go-stop-act

Jeśli ktoś poszukuje głębszego wglądu w taktyki ulicznego protestu, to doskonale nadaje się do tego książka Go. Stop. Act!  Die Kunst des kreativen Strassenprotestes (jeśli kto niemiecki jako tako zna). A w środku panorama rozmaitych środków, od znanych jak Reclaim the streets party czy Guerilla Theater, po nieco egzotyczne jak happeningi Urbane Panik (goście w Hamburgu przebierali się za służby mundurowe i kontrolowali pasażerów na dworcu, w proteście przeciwko nowej polityce czystości i kontroli na dworcach).
Rzecz jest fajnie wydana, ma przemyślaną i wywrotową szatę graficzną, klasyczną czcionkę (za co niestety nie można pochwalić polskiego wydania Buntu Miast Harvey’a, który podano w dość trudno czytywalnej wytłuszczonej czcionce, na dodatek z małymi marginesami – gdzie robić notatki??). Pod koniec każdego rozdziału linki do dalszych poszukiwań, oprócz tego archiwalna strona projektu współistniejąca z książką (tutaj: >>>).  Jak to mówimy w Szczecinie: przepiękna propozycja.
W ogóle jak wiadomo w Niemczech literatury tego rodzaju – na styku poradnika i analizy naukowej wydaje się bardzo dużo, począwszy od porad co robić, gdy leci krew z głowy podczas demonstracji, po wnikliwe i naprawdę w dziesiątkach liczone socjologiczne książki-analizy rozmaitych ruchów protestu.

Nareszcie wydrukowana! Ta książka powstała jako efekt prac licencjackich napisanych w ramach prowadzonego przeze mnie seminarium (z jednym ważnym wyjątkiem – tekstem M. Czechorowskiej, która pisała pracę magisterską pod okiem prof. M. Gorzko). Autorzy – absolwenci socjologii z IS US, (niektórzy) członkowie koła RezUS – prezentują własne badania tytułowych miejsc, mieszkań oraz dzielnic i nie mają się czego wstydzić! W wielu przypadkach znakomicie uzupełniają dziury w badaniach socjologicznych nad Szczecinem i miastami regionu. Polecamy!

okladkaMiejsca, Mieszkania, Dzielnice. Szczecin i wybrane miejscowości województwa zachodniopomorskiego w badaniach młodych socjologów, red. M. Kowalewski, wyd. Zapol, Szczecin 2012, ss. 180. ISBN: 978-83-7518-493-8

Spis treści: MACIEJ KOWALEWSKI, Wstęp. O pożytkach z socjologicznych debiutów i badań cząstkowych w socjologii miasta; GRZEGORZ SADŁOWSKI, Bezdomność dworcowa jako typ mieszkalnictwa nieformalnego. Próba analizy funkcjonalnej zamieszkania Dworca Głównego w Szczecinie; MAGDALENA KOCIOŁ, Poczucie bezpieczeństwa mieszkańców Niebuszewa-Bolinko; AGATA CABAN, Dzielnica Warszewo w Szczecinie jako przykład ewoluującej społeczności lokalnej; MAŁGORZATA CZECHOROWSKA, Krajobraz i oferta szczecińskich osiedli grodzonych; KLAUDIA KRZEMIŃSKA, SOS Wioska Dziecięca w Karlinie. Oddzieleni czy zintegrowani?; OLGA WOŹNIAK, Formy stosunków sąsiedzkich w wiejskiej społeczności lokalnej. Na przykładzie miejscowości Trąbki; KAROLINA LEWANDOWSKA, Nowe miejsca. Nowi ludzie. O budowaniu zaufania w relacjach użytkowników portalu CouchSurfing; EWA CIAŚ, W poszukiwaniu (szczecińskich) legend miejskich; MARTA WILKOCKA, Mieszkanie w analizach socjologicznych.

Jeszcze raz dziękujemy Narodowemu Archiwum Cyfrowemu za nieodpłatne udostępnienie zdjęć ze swoich zbiorów na okładkę książki! Jednak największe podziękowania płyną w kierunku autorów: dobra robota!

Przyglądanie się temu, co nieoczywiste dla „okrzepłych” badaczy, poszukiwanie własnej niszy, oryginalnego przedmiotu badań (czasem także oryginalnej metodologii), to niewątpliwe zalety studenckiej pracy naukowej. Być może studenci nie mają jeszcze w pełni ukształtowanej świadomości teoretycznej, nie są jeszcze świadomi wagi poszczególnych stanowisk czy nurtów, ale na pewno nie można im odmówić ciekawości świata, gotowości do zbadania błahych z pozoru zjawisk, czy też wyczulenia na zmiany, które dotyczą ich codziennej, miejskiej rzeczywistości. W ramach prowadzonych przedmiotów i seminarium dyplomowego staram się zachęcić studentów do wyboru takiego tematu, który ich naprawdę interesuje, który z jakichś powodów jest dla nich ważny. Tym powodem może być nawet bliskość zamieszkania, codzienny kontakt z jakimś problemem czy też – najchętniej! – pasja.” (fragment wstępu).

jest już dostępny przekład Rebel Cities Davida Harvey’a. Bunt Miast do przejrzenia i nabycia na stronie wydawcy, czyli Fundacji Bęc Zmiana tutaj. Są już pierwsze dyskusje i recenzje, ale nie mogę się odnieść, muszę najpierw przeczytać. Mam tegoż autora Spaces of Capital i nie jest to moja ulubiona lektura, ale może w polskim przekładzie będzie się czytać lepiej?

Działa już (choć dopiero się rozkręca) strona Zespołu Analiz Ruchów Społecznych (ZARS), inicjatywy na styku socjologii i praktyki ruchów społecznych. W lutym 2012 ZARS rozpoczął badanie nad ruchem STOP ACTA i o tym można między przeczytać na stronie (końcowy raport na razie jest w opracowaniu), poza tym info o ruchach protestu i nowych mediach w Rosji i inne ciekawe rzeczy o współczesnych obliczach protestu. Dobra robota!

Kiermasz książki podczas Dni Oświaty, Książki i Prasy w Warszawie. Starsza kobieta trzymająca książkę Hanny Ożogowskiej pt. „Dziewczyna i chłopak czyli Heca na 14 fajerek” siedząca z dzieckiem przy fontannie od strony Alej Jerozolimskich. Warszawa, maj 1963, Autor fot.: Zbyszko Siemaszko, Sygnatura NAC: 51-308-11

Kiermasz książek przed Pałacem Kultury i Nauki w Warszawie podczas Dni Oświaty, Książki i Prasy. Handel naręczny książkami i czasopismami. Widoczne rozłożone na chodniku książki i uczestnicy kiermaszu. Warszawa, 1980-05-11, Autor fot.: Grażyna Rutowska, Sygnatura NAC: 40-4-332-13

Dzisiaj będzie o książce, którą nabyłem już jakiś czas temu, ale dopiero teraz jest okazja żeby ją zareklamować. Otóż dwie autorki: Lisa Rienermann i Anke M. Leitzgen napisały świetną rzecz o mieście odkrywanym przez dzieciaki. Jest to wspaniała rzecz wyjaśniająca jak działa miejski ekosystem, kultura w mieście, gmina miejska i wiele innych miejskości, urbanizmów i miastolocji. Ta książka to coś znacznie więcej niż przewodnik po atrakcjach i ciekawostkach . Nie zapomina się tutaj o sprawach polityki i udziału mieszkańców w jej tworzeniu. Jest tu np. sporo fajnych wzorów naklejek, które dzieciaki mogą wklejać w miejscach, które im się nie podobają (bo są niebezpieczne, zdewastowane) – po to, by zwrócić uwagę władz na istniejące problemy. To pierwsza lekcja obywatelskiego sprzeciwu i nauka wyrażania własnego zdania w przestrzeni publicznej.Są też porady dla młodych ekopartyzantów.

Tutaj można obejrzeć stronę jednej z autorek wraz z wybranymi fragmentami książki (przewijanie w poziomie)

Dla tych, którzy jeszcze nie znają – Jak przetworzyć Miejsce. Podręcznik kreowania udanych przestrzeni publicznych (firmowany w oryginale przez Project for Public Spaces), wydany przez Międzynarodowe Centrum Kształcenia Politechniki Krakowskiej i Fundację Partnerstwo dla Środowiska – do ściągnięcia ze strony wydawcy: tutaj