You are currently browsing the tag archive for the ‘sacrum’ tag.

DSCN0321Ważnym zadaniem na 2016 rok będzie realizacja projektu pt. Resakralizacja i desakralizacja przestrzeni miejskiej: porównanie przeobrażeń miejsc świętych w Polsce i Niemczech. Ponad 5 lat temu organizowaliśmy konferencję poświęconą przeobrażeniom przestrzeni sacrum w polskich miastach, której efektem była praca zbiorowa pt. Miasto i sacrum. Tym razem, chcieliśmy przyjrzeć się aktualnym trendów de/resakralizacji przestrzeni miejskiej, współczesnej Polski i Niemiec. Pole badań obejmuje zarówno „stare” przestrzenie święte, jak i nowo powstające przestrzenie mniejszości religijnych, w niektórych przypadkach kontestowane przez pozostałych mieszkańców. Jednym z naszych założeń jest zorganizowanie sieci badawczej i prezentacja wyników badań nad funkcjonującymi w odmiennych kontekstach społecznych i politycznych (Polski i Niemiec) przestrzeniami miejskiego sacrum. Call for Papers kierowaliśmy zarówno bezpośrednio do badaczy zajmujących się tą tematyką, jak i do szerszego grona potencjalnych autorów (pomagali nam w tym nasi niemieccy partnerzy z Akademie der Weltreligionen z UH i administratorzy portalu Urbanophil.net). Wśród efektów naszych prac będzie m. in. książka w języku angielskim – praca zbiorowa, która ukaże się w 2016 roku w jednym z niemieckich wydawnictw. Projekt jest finansowany ze środków Polsko-Niemieckiej Fundacji na Rzecz Nauki.
Ciekawą (chociaż nie jedyną) inspiracją był dla mnie projekt Matilde Cassani – uznanej architekt(ki), artystki która sportretowała nowojorrskie przestrzenie sacrum powstające w budynkach profanum. Jak opowiada Matilde,  w religii rzymsko-katolickiej w której się wychowywała przestrzeń święta kościoła była taką „od zawsze”. Jednak w Nowym Jorku, gdzie wielość religii zderza się z potrzebą powstawania „nowych” przestrzeni świętych napotkała na zjawiska inne, niż te znane z miast zachodniej Europy. oczywiście na starym kontynencie także powstają nowe przestrzenie święte (zwłaszcza w społecznościach muzułmańskich) – w starych hurtowaniach, nieczynnych sklepach czy nawet opustoszałych kościołach. Jednak w Nowym Jorku zróżnicowanie religii sprawia, że w nawet w jednej dzielnicy powstają zaimprowizowane świątynie kilku, kilkunastu różnych chrześcijańskich wyznań. Więcej o tym przedsięwzięciu można przeczytać tutaj >>>

Zgodnie z tradycją chrześcijańską przechowywana w katedrze św. Piotra w Trewirze tunika jest tą samą tkaną szatą, o którą żołnierze rzucili los po ukrzyżowaniu Chrystusa (J, 19-24). Sceptyczny umysł odnajduje kilka konkurencyjnych tradycji, wskazujących na inne miejsca przechowywania świętej szaty Chrystusa: Argenteuil (Francja), czy Sweti Cchoweli (w mieście Mccheta, Gruzja). Jak czytamy na ulotce dostępnej w katedrze, żadne badania nie mogą potwierdzić autentyczności tuniki. Niemalże wprost powiedziane jest, że świętość relikwii istnieje w spojrzeniu i w myśli wierzącego. Projekt prezbiterium, sposób wyeksponowania umieszczonej tam sukni, stulecia powtarzanych rytuałów, a przede wszystkim odległość wiernych od relikwii są wyrazem świętości, wobec której nawet sceptyczny umysł raczej nie przechodzi obojętnie. Świętość miejsca jest nie tylko w myślach wierzącego, jest także w historii praktyk, w planie przestrzeni i dystansie, jaki dzieli nas od sacrum.

O miejscach świętych w politycznych praktykach, o desakralizacji i resakralizacji, o religijnym i niereligijnym sacrum w miastach Polski i Niemiec rozmawialiśmy wczoraj w Trewirze, podczas niemieckiego kongresu DGS w Trewirze. Mamy nadzieję, że z tekstów tam wygłoszonych powstanie książka.

IMG_2218 IMG_2211

IMG_2188

dgsKoniec przerwy. Nowe sprawy i tematy pojawiają się, ale też wracają stare. Np. przygoda z miastem i sacrum trwa, tym razem przenosimy się z projektem (z powrotem) do Niemiec, a dokładnie na Kongres DGS (niemieckiego tow. socjologiczne). Nasza (Anny Koers z UH, Ani Królikowskiej i moja) propozycja sesji przyjęta i udało nam się zaprosić do dyskusji o różnych tematach począwszy od miast (post)świeckich, związkach władzy i przestrzeni sacrum w czasach socjalizmu i dzisiaj, a kończąc na pytaniach o odrodzeniu miejsc świętych (szczególnie dla mniejszości muzułmańskiej) w krajach Europy Zachodniej. Jak to wygląda w Polsce, a jak w Niemczech – wschodnich i zachodnich? Odpowiemy na początku października, w mieście narodzin Marksa. Resacralisation and desacralisation of urban spaces: Negotiating sacred places in Poland and Germany at 37. Kongress der Deutschen Gesellschaft für Soziologie, Trier, October 2014. więcej o sesji: DGS2014